Tomeloze verlamming
Wat er gebeurt is dat het leven van het kind verlamt, wanneer de ouder de verantwoording dragen voor het leven van het kind, verwart met het leven van het kind overnemen.
Wanneer dit gebeurt verdwijnt het kind in ‘goede zorg’. Dat dit niet gezien wordt is omdat er sprake lijkt te zijn van goede zorg. Zodoende wordt het kind ook door de buitenwereld in de steek gelaten.
Een bijkomend probleem is dat het kind, door deze goede zorg, niet leert om zelf verantwoording voor het leven te dragen, waardoor er geen ‘verantwoordelijke zelf’ kan ontstaan. Wanneer de ouder eenmaal buiten beeld is, is het dan ook nauwelijks mogelijk om uit de verlamming te komen waarin de ouder het kind bracht.
Dat voor dit fenomeen, ook binnen de hulpverlening, nauwelijks oog is, is omdat er geen directe aanwijzing is voor misbruik. Sterker nog de ouder wordt – ook door de ouder én het kind – overwegend als uitstekend gezien.
Dat hier toch sprake is van een exces laat de casus van patiënt X zien. Deze patiënt verloor door de gedwongen symbiose met de ouder haar identiteit, en kreeg zodoende levenslang. Dat de hulpverlening zich jarenlang nauwelijks wist te verplaatsen in de problematiek van X heeft er in zekere zin voor gezorgd dat dat levenslang verdubbeld is.
De vraag is hoe een ‘goede’ ouder erop komt om het leven van het kind over te nemen.
Er zou sprake kunnen zijn van een excessieve bezitsdrang of iets dergelijks, echter hier is sprake van een ‘goede’ ouder die geen tekenen vertoont van excessieve bezitsdrang, waardoor aangenomen mag worden dat er iets anders ten grondslag ligt aan het extreme gedrag van de ouder, waarmee deze patiënt zich jarenlang ongezien moest verhouden.
Inmiddels weet patiënt X dat de ouder met een dwangmatige precisie de overname van het kind uitvoert, waaruit te herleiden valt dat de ouder handelt uit angst.
Het blijkt dat de ouder twee kinderen heeft verloren vóór X geboren werd, daarnaast was de ouder zeer teleurgesteld in de partner, waardoor er sprake is van een driedubbel verlies.
De aanname is dat de ‘goede’ ouder heeft gehandeld uit doodsangst. Het is in ieder geval een verklaring voor de excessieve methode waarmee X tot aan de dood van de ouder mee te maken had.
Dat de problematiek van patiënt X in familiaire sfeer gezocht moest worden, werd gauw genoeg duidelijk toen de patiënt bij de hulpverlening terechtkwam. Het idee van de patiënt – dat ze al die tijd goede zorg had genoten – brokkelde in rap tempo af.
Echter de hulpverlening schoot finaal mis door aan het hardnekkige idee vast te houden dat het bij de ouder om een ‘keeping up appearances’ ging, terwijl patiënt bij herhaling zei dat dat niet de zere plek was. Ook werd geopperd dat er sprake moest zijn van incest – waarbij patiënt verzocht wordt op zoek te gaan naar seksueel misbruik binnen de familie – en ook nu herhaalt X meermalen dat daar de problematiek niet lag.
Behalve dat dit zeer kwalijk is, is het ook verbazend dat er niet verder gekeken werd. Met een batterij aan pillen werd X nog meer de verlamming in geduwd, terwijl de niet te harde pijn van de opgelopen schade voelbaar bleef.
Dat voor een ernstig vergrijp als seksueel misbruik, met name incest, vele deuren opengaan, terwijl door wetenschappelijk onderzoek bekend is dat een emotioneel misbruik, zoals in het geval van X niet alleen de persoonlijkheid raakt (zoals bij incest) het is een vorm van misbruik die doordringt tot in de identiteit van het slachtoffer.
Het vreemde is dat de diagnose van de patiënt hier over vertelt,
X heeft geen persoonlijkheidsstoornis, X heeft een identiteitsstoornis. Het is vreemd dat deze diagnose wel gesteld is en tevens ongezien bleef, waardoor trauma’s zich voortzetten binnen een setting waar ook ‘goede zorg’ gewaarborgd wordt.
Dat niemand graag zijn handen brandt is dus ook binnen de hulpverlening actueel.
Deze patiënt heeft gevochten als een leeuw om dit überhaupt te kunnen overleven. En dat is wat ze terugkrijgt van haar laatste therapeut; ‘ik heb niemand in mijn caseload die zo hard werkt.’ Toch, dat patiënt (inmiddels een zestiger) te zwaar beschadigd is, heeft bij de patiënt altijd een – onbewuste – rol gespeeld. (Wat het extreem harde werken misschien verklaart; ze moet wel.)
Deze laatste therapeut, een traumaspecialist, die wél het risico neemt om verbrande handen op te lopen, een therapeut die patiënt X geweldig veel biedt, uitgezonderd een vermindering van de te zware beschadigingen, komt net als haar collega’s en patiënt X zelf tot de conclusie dat patiënte inderdaad te zwaar beschadigd is om hier enig herstel in aan te kunnen brengen.
X heeft er voor gekozen om na veertig jaar uit de hulpverlening te stappen, die haar destijds is aangepraat en die ze wonderwel wist te overleven.
Het laatste bericht dat ik van de X kreeg was dat de long-covid uitstekend gedijt op de verlamming die X uren in de greep kan houden, bij vlagen stemt dit haar nieuwe leven uiterst somber.
En wat is dit erg, zeker omdat X behalve de verlamming een indrukwekkende en tomeloze moed heeft om het – voor haar – onbekende leven tegemoet te blijven treden. ‘Gelukkig’ kent deze patiënt ook de klappen van deze tweespalt ruimschoots.
Dat maakt het nog onmogelijker om niet van X te houden. En zeker voor een patiënt als X is dit volstrekt grensoverschrijdend. Uiteraard laat ik dan ook buiten beschouwing dat ik zielsveel van X houd. Toch, ze staat met stip om één en ik zal niets ongemoeid laten om haar te ondersteunen in dit nieuwe leven, op de momenten dat zij dat wil.