Hanvoertwoord

Ongekende rijkdom

3 maart 2026

Waarom zou er iemand herinneringen moeten hervinden? Is pijn op zichzelf niet voldoende? Waarom de deugpolitie zijn, die bepaald of een trauma ernstig genoeg is, ja of nee?
En waarom in godsnaam, zijn levens zo leeg, dat het nodig is om een kijkersfiles te vormen bij een teveel aan ongeluk. En waarom is het, dat zelden iemand ingrijpt bij een benarde situatie waarin de ander verkeert? En wat is een benarde situatie precies?

De benarde situatie zit in vrijwel iedereen, omdat opgroeien, wat de meesten onder ons hebben gedaan, een benarde situatie is.

Het zorgelijke aan de positie van het jonge kind is, is dat het zich vanzelf aanpast aan zijn omgeving. Het voelt namelijk dat het goedkeuring krijgt, als het aan de verwachting van die omgeving voldoet. De hoeksteen is dus een plek bij uitstek, waarin het kind maar moeilijk het eigen zelf kan tonen, ook omdat een opvoeding onherroepelijk aan regels en ideeën van de opvoeders verbonden is, zelfs als die niet als zodanig wordt geuit.
Een vrije opvoeding is dus gelul.

Zo bezien is de situatie van het kind zonder meer benard, terwijl de koppigheid nog altijd wil geloven dat die verpulverende hoeksteen er een is van geborgenheid en veiligheid. (Het onderschatten van dat wat een koppige opvatting doet, kan een trauma op zich zijn.)

Dat hier weinig tot geen aandacht voor is, zou de ‘rot’ in de samenleving kunnen verklaren. Zeker omdat in deze benarde hoeksteen steeds meer ongezien gebeurt, nu het collectief in rap tempo afbrokkelt. Dit gebrek aan collectief lijkt me een van de verklaringen voor de meterslange wachtlijst binnen de geestelijke gezondheidszorg.
Zorgelijker dan die wachtlijsten is dat die geestelijke gezondheidszorg aanbiedt om, met terugwerkende kracht, aan zo’n benarde situatie te kunnen ontsnappen. Hiermee omarmt die zorg het weerbarstige plaatje van maakbaarheid. Anders gezegd; ook binnen de Ggz is het ‘not done’ dat het startende leven in een min of meer benarde situatie heeft plaatsgevonden.

Dit kan bijna niet anders dan een contradictie in terminus zijn, binnen die omhooggevallen zorg. Althans, ik zou toch denken dat het juist binnen de geestelijke gezondheidszorg gemeengoed is dat iets mag zijn zoals het is. Maar nee, hier mag dat ook niet. Met terugwerkende kracht moet een vroeger leven weerlegt worden. Dat hier sprake kan zijn van een middel dat wellicht erger is dan de kwaal, is een terzijde voor de geestelijke gezondheidszorg, want waag het niet hun expertise te tornen.
Ongeacht of een middel erger is dan de kwaal is het doorgaans onnodig om volhardend te sleutelen aan het broddelwerk dat een opvoeding met zich meebrengt; een erkenning van benarde situaties is namelijk minstens zo efficiënt. Erkenning is namelijk ontwapenend en zet vanzelf een heilzaam proces in gang.

Uiteraard blijft zorgvuldigheid geboden, al laat het zich niet aanzien dat deze tak van zorg dat begrepen heeft. Of is het door zorgvuldigheid dat juist de meest zwaar getroffenen mens – diegenen met ernstige psychische problematiek en een hoge lijdensdruk – het langst op de wachtlijst blijft staan. En is het door diezelfde zorgvuldigheid dat een deel van deze minderheid niet eens geholpen wordt, in die zin dat deze patiënten (want dit blijken patiënten) linea recta doorverwezen worden naar de langdurige zorg van pappen en nathouden.
Dit pappen en nathouden betekent dat de eigen mogelijkheden van de zwaar getroffene niet worden onderzocht, laat staan gestimuleerd. Dat is een directe herhaling van de hoeksteen waaronder die getroffen mens al verpulverd is.

Ik vermoed dat het hard nodig is om om te denken. Zo vraag ik me af of het zou kunnen dat de nijpende situatie binnen de Ggz niet eerder vertelt over een teveel, dan over een tekort aan hulpverleners? Het lijkt er namelijk sterk op dat deze zorg verworden is tot het collectieve vangnet dat vroeger werd gevormd door zoiets als een de buurt- of kerkgemeenschap.
Als de Ggz dit hiaat op gaat vullen, dan gaat het aan zijn eigenlijke taken voorbij. En dat is wat gebeurt.
Los daarvan zie ik dit als een je reinste vertrutting. Een vertrutting die verwend gedrag mogelijk mogelijk maakt, zoals een massaal klagen over ziek, zwak, en misselijk zijn, wat we grosso modo helemaal niet zijn. Tel daarbij op dat de zwaar getroffenen onder ons het nakijken hebben (overigens niet enkel door dit zeer dubieus takenpakket van de Ggz) en de gehele geestelijke gezondheidszorg mag op de schop. Want behalve dit geldt voor deze zorg dat er een nijpend gebrek is aan kennis omtrent deze getroffen mens én dat de meeste hulpverleners niet om kunnen gaan met een teveel aan pijn (wat een natuurlijk gegeven is) omdat ze dat, net als de meeste mensen, niet geleerd hebben. Hierdoor zal de hulpverlener de zwaar getroffene indirect afwijzen (in het beste geval onbewust.) En zo wordt het geenszins moeilijk om het naargeestig perspectief van de zwaar getroffene reëel te vinden.

Het zou mooi zijn om ons heen te kijken en de wereld te bezien, en te beseffen dat het hoog tijd is om de realiteit van de zwaar getroffenen te omarmen. Sterker nog, zou het niet veel logischer zijn als deze getroffen mens geestelijke gezondheidszorg biedt?
Nee, we zijn nog niet zó ver geëvolueerd dat we kunnen begrijpen dat het teveel aan pijn, dat de zwaar getroffene meedraagt, niet levensbedreigend voor ons is. We zijn nog altijd de olifant, die door porseleinkasten banjert en het zieke dier van de kudde afstoot om het in eenzaamheid te laten sterven. Of erger; we bieden ongevraagd euthanasie aan als mogelijkheid. Meer dan een jammerlijk gebeuren is dit een afschuwelijk gebeuren.

Eigenlijk zou de zwaar getroffen mens de troef van de samenleving mogen zijn. Hij/zij is degene die een veel breder voorstellingsvermogen heeft – én daardoor ook beter weet wat welbevinden inhoudt – dan wij patjepeeërs (als minder getraumatiseerde mens) kunnen bedenken.
Dus laat het in godsnaam een omgekeerde wereld zijn, waardoor het de patjepeeër is die hulp krijgt van het rijkgeschakeerd leven van de zwaar getroffene.

Concluderend; het is zonder meer nodig dat het merendeel van de hulpverleners de biezen pakt.
De weinigen die overblijven moeten als de wiedeweerga heel diep de boeken induiken én hun oren te luisteren leggen bij de zwaar getroffenen onder ons, die een ongekende rijkdom met zich meedragen.

Reacties:

Geef hier uw (korte) reactie:

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Berichten worden eerst gecontroleerd op spam alvorens ze voor iedereen zichtbaar zijn.
Uw email adres wordt niet gepubliceerd!

Recente verhalen:
Voor daar waar geen plaats is
04 november 2026
Iedereen komt altijd op de eerste plaats. Ik heb geen idee hoe het anders moet. Dat kan ook niet, want er is niemand anders dan die iedereen. Dit impliceert dat ik niet besta. Waardoor iedereen nog altijd, als vanzelf, op die eerste plaats komt. Dat dat me destijds heel aantrekkelijk maakte, is gebleken. Echter nu die iedereen allang zijn of haar eigen weg is gegaan – omdat de levens van iedereen dat klaarblijkelijk doen – ben ik een nodeloos object geworden dat eerder in de weg staat, dan dat het aantrekkelijk is. Dit wordt bekrachtigd door het tijdperk van ieder…
Mij niet gezien
03 november 2026
1) Met handen en voeten vastgeketend aan shit. Vanaf de geboorte, waarschijnlijk eerder. (Niet dat dat gezien wordt.) 2) Zonder die handen en voeten is beschermen tegen nog meer vuil vrijwel onmogelijk. (Niet dat dat gezien wordt.) 3) Het om moeten komen – in dat vuil – is dus onvermijdelijk. (Niet dat dat gezien wordt.) 4) En dat er dan toch een leven bestaat dat, zelfs als het vuil voorbij dat leven reikt, weigert om om te komen. (Niet dat dat gezien wordt.) Mensen kijken niet, mensen denken niet. Daar doen ze hun voordeel mee. Dus wie ben ik om…
Voordelig feestje
Het is bijna zover; het driejarig jubileum zal losbarsten, want net als elk jubileum verdiend ook dit jubileum aandacht. Te meer omdat dit jubileum gebukt gaat onder het grote vriendelijke vergeten. Niet via mij uiteraard; ik ben niet van het vergeten, bovendien ben ik niet vriendelijk. Het is dat dit jubileum door vrijwel alle anderen – vriendelijk of niet – vergeten wordt. Maar voor dat u denkt dat ik treur, nee, verre van. Ik lig namelijk niet alleen in de Morpheus’ armen, ik waan me zelfs in de armen van Yesilgöz; ik heb weliswaar geen nareis, maar wel voordeel op…
Scroll naar boven