Onfortuinlijk
‘Ik geloof er niets van dat je dood wilt. Als je werkelijk dood zou willen zou je wel ophouden met eten en drinken’, zei ze. En nee, ze doelde niet op mijn bijna honderd kilo schoon aan de haak, dat was niet wat haar opviel, zei ze. Het viel haar op dat ik dood wou, en dat ik toch bleef eten.
Vanmiddag wou ik dood, zoals dat ze vaak gaat op momenten dat de tijd stilvalt op de bank, waar ik poog te slapen om me te onttrekken aan dit onfortuinlijk leven.
Een fortuin. Dat wijlen mijn ouders, door een gelukkige speling van het lot zich een kort moment tot de notabelen van het dorp mochten rekenen kwam door een staatslot dat een fortuin opleverde. Ik begreep daar niets van, aangezien we geen voortuin hadden, en niet kregen. Ook niet nadat we verhuisd waren naar dat buitensporig groot huis, in mijn ogen van destijds, met tuin op het Zuiden. Dat er een heel aantal nieuwe onbekenden, die welwillend in mijn wang knepen, met vader praatten over het laten groeien van een fortuin hielp bepaald niet bij om me het begrip fortuin eigen te maken. En daar zal een kiem ontstaan zijn. Ik geef helemaal niets om geld. Als ik het had, zou het me gestolen mogen worden. Dat ik ook geld ballast vind zie ik in de gretigheid waarmee het vergaard wil worden. Die gretigheid neemt exorbitant toe naarmate men rijker is. Dat dat kopzorgen geeft, dat kan niet anders.
Ook zonder fortuin kan het leven kopzorgen geven.
Deze middag getuigde weer dat die kopzorgen zo onoverkomelijk kunnen zijn, dat ik dood kan willen. Het eerste wat ik dan doe, is iets te eten pakken. Dit zou een gretigheid kunnen zijn, maar nee, gretigheid past niet bij het dood willen, of het moet het dood willen zelf zijn dat gretig is.
Onwillekeurig denk ik aan mijn vriendin van toen, die dood en voedsel niet samen vond gaan.
Het is niet omdat ik trek heb, dat ik eet, het is omdat ik niet direct een andere poging weet, hoe weg te lopen bij de dood. Want natuurlijk wil ik, net als ieder ander, niet dood. Het is dat ik bij de alles verterende pijn vandaan wil. Een intuïtieve reden om iets te eten te pakken is misschien omdat eten enige smaak geeft aan dit leven dat verworden is tot een smakeloze hap, waardoor het leven zo dikwijls ongezouten wordt opgediend.
Ongezouten pijn is een dagelijkse kost waaraan ik niet gewoon raak.
En toch is er; ‘ik geloof er niets van dat je dood wil’ en ze drukt haar dochtertje van enkele maanden oud in mijn armen. ‘Voel hoe mooi dit is’. En ja, wie huilt er niet bij het voelen van hoe mooi dit is.
Dus laat ik me verre houden van kinderen, die mensen die nog een heel leven te gaan hebben in dit tranendal waaruit geen ontsnappen mogelijk is.
Dat het krijgen van kinderen de ontsnappingspoging bij uitstek is, is voor mij totaal ontoelaatbaar; het laat het gebrek aan creativiteit en lef zien, en het voelt juist dat hier en masse getimmerd wordt aan een dood.
Ik wil best geloven dat (ongeveer) niemand dood wil, net zo goed als dat ik wil geloven dat (ongeveer) niemand wil leven.
En zo sta ik hier met dit kindje.
Ik strijk haar ravenzwarte haar naar achteren om een beweging in gang te zetten. Zij kraait van genoegen, en de moeder glimt triomfantelijk.
Beiden zijn we veel te jong om toe te kunnen geven dat er verder niets meer te vertellen is. En zo moet ik alweer de dood reddeloos achterlaten, voor zolang de vriendschap duurt.
En die vriendschap duurde en duurde omwille dat een liefde zó diep kan zitten, ook als ik daar niet in geloof.
Vriendschappen zijn veel te oud, ouder zelfs dan het leven, en mottig bovendien. Ze vertellen mij niets over wie ik ben. Liever liegen ze over wie ik niet ben. Niet uit valsheid, maar uit gemakzucht. Ergens onderweg zullen mijn vrienden het verleerd zijn naar me te kijken. Dat maakt vrienden gevaarlijk. En ik kan niet anders dan tot de conclusie komen dan dat ook ik gevaarlijk zal zijn.
Dat is ook zo; ik weet van het tranendal waaruit geen ontsnappen mogelijk is. Kijken lijkt dan onoverkomelijk gevaarlijk.