Hanvoertwoord

(5) Schommelbank

10 februari 2026

Zelfs als gesprekken enkel op papier plaatsvinden, zoals met Agnes’ haar correspondent, laten ze zich lastig registreren. Er gonst een waarom. Waarom, waarom, waarom.
De waaromvraag van de driejarige Agnes verdwijnt nog altijd door haar keelgat waar het terecht komt in dat gesmoord lijf, waarin de rode massa grijs afgeeft.
Ze kent het wasprogramma niet en tuurt, zoals zo vaak, door de glazen buik van een machine waarin nu de lappen stof draaien die dienst doen als maandverband. Ze huivert om moeders afval, wilt haar blik afwenden en blijft gebiologeerd kijken. Een onophoudelijke viezigheid dringt zich op door het te wassen. Heeft ze zoiets geschreven naar haar correspondent?
Agnes weet niet wat ze hem schrijft en weigert terug te lezen, ook als het schrijven er is, om uitleg te geven aan het-leven-dat-ze-heeft-en-niet-kan-hebben. De correspondent begrijpt haar wel. De correspondent begrijpt haar niet. De tegels van het lange tuinpad, dat ze eigenhandig aanlegde, tellen zwijgend met haar mee. Maar ook hier, in haar prachtige domein, ademt niet eens de stilte.
Ongemerkt gaan haar groene vingers langs enkele bessenstruiken, die ze adopteerde van haar oude buurman, die zich zwijgzaam bij de dementenclub heeft aangemeld in afwachting van zijn dood.

Vader zegt; ‘hij gaat kapot’. Voor de zoveelste keer ziet ze, in de schuur, hoe de oude hond op haar wacht; tegen de koude buitenmuur, zwoegend om die laatste ademstoot. Niet huilen, niet huilen.
Ze huilt om de correspondent die ze opjaagt door een te groot verlangen om het wel huilen. Huilen én dan begrepen worden.
De correspondent begrijpt haar niet. De correspondent begrijpt haar wel.
Uitgeput sluit ze de avond en haar oude grijze lijf. Ze wikkelt het zorgvuldig in doeken en legt het onder het kleine afdak op die geweldige schommelbank van vroeger. ‘In godsnaam dat de nacht mag vallen.’

Het geritsel van muizen maakt haar wakker.
‘Binnen jouw straal van anderhalve meter zit altijd een rat’, hoort ze de radio van gister zeggen.
Radio’s zeggen niets. Ze kletsen met een hersenloze kracht de ruimte binnen waarin Agnes moet luisteren. Agnes moet altijd luisteren. ‘Zou je die meneer geen handje geven’ Agnes heeft haar kleine handje allang in de grote klauwen gelegd, die haar vilein vermorzelen.
Agnes heeft de gave te luisteren voordat ze hoort. Niet huilen, niet huilen. En zeker niet om vermorzelende handen, Agnes draagt haar moeder op die handen al wordt van andersom beweerd. ‘Alles zal andersom zijn’ denkt Agnes, nooit kan iets zijn wat zijzelf vindt. Ze moet het geliefde kind zijn, ook nu ze vijfenvijftig jaren telt. Verwoed poogt ze de pijn uit haar handen te wrijven.

Het lijkt er sterk op dat het geheugen zo diep in de mens ligt, dat het geen ander referentiekader kan hebben dan zijn eigen kader. Het fotografisch geheugen herkent zichzelf dan ook niet als fotografisch.
Agnes hoort het kwetteren in haar oren. Het moet blijkbaar onbegrijpelijk zijn dat ze zich zoveel herinnert. ‘Ja, nu je het zegt, daar staat me vaag iets van bij.’ Agnes heeft dat vaak gehoord, evenals ‘wat weet jij toch nog veel van vroeger’.
De juffrouw legt het onzichtbaar koord om de klas. Dertigtal meisjes moeten met een vinger voor de mond zitten, want ook hier regeert het zwijgen.
Juffrouwen kunnen net als moeder in woede ontsteken, zonder dat ze te doen. ‘Maar ik heb niks gedaan’. ‘Maar ik heb niks gedaan’, bauwt juffrouw Moeder na. Haar aanwijsstok knapt op het bord. Roerloos zoekt de juffrouw met de halve stok naar een slachtoffer, dat in de hoek mag staan, als een universele boetedoening alvorens de zondeval heeft plaatsgevonden. ‘Van je ras, ras, ras rijdt de koning door de plas’. Vanuit de hoek hoort Agnes het speelkwartier zingen. Maar nee, dit herinnert zij zich niet.

Agnes weet niets van vroeger. Echt niets.
Ze wordt geraakt door de vele beelden, die als een eindeloze reeks aan films aan haar voorbijtrekken, echter ze kan zich er niet mee identificeren, waardoor geen enkel beeld van haar kan zijn. Haar beelden kan ze net zozeer (of net zo min) aan zichzelf verbinden als bijvoorbeeld beelden uit een documentaire over de WO II. (In zekere zin maakt Agnes dus veel meer mee, dan haar eigen leven.)
Met een handvol onbekenden wordt ze naar de rand van de enorme kuil gedreven, die gesitueerd is aan de bosrand, waarachter een nodeloos prikkeldraad ligt. Terwijl het peloton achter hen aanlegt om te vuren, ziet Agnes dat het stof op de kleren van de vele lijken hen kleurloos en uniform maakt. Een fractie voordat de trekkers worden overgehaald laat ze zich op de kleurloze lijken vallen. Ze blijft voor dood liggen tot de nacht invalt.

‘Binnen jouw straal van anderhalve meter zit altijd een rat’, hoort ze de radio van gister zeggen.
Dat je ratten niet ziet is dat ze zich altijd moeten verbinden, aldus de deskundige. Ze moeten zich verbinden aan de muren waar ze langs lopen, ze moeten direct contact hebben met hun hol, met hun soortgenoot, enzovoort. Wanneer een rat gezien wordt gaat het niet goed met hem, aangezien hij dan niet in verbinding is. Agnes is geen rat.
Moe geslapen staat ze op van de oude schommelbank en sluipt op dit nachtelijke uur naar binnen om zich te warmen aan een kop thee.

 

Reacties:

Wat indrukwekkend geschreven!

Silvia

Dank!

admin

Geef hier uw (korte) reactie:

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Berichten worden eerst gecontroleerd op spam alvorens ze voor iedereen zichtbaar zijn.
Uw email adres wordt niet gepubliceerd!

Recente verhalen:
Voor daar waar geen plaats is
04 november 2026
Iedereen komt altijd op de eerste plaats. Ik heb geen idee hoe het anders moet. Dat kan ook niet, want er is niemand anders dan die iedereen. Dit impliceert dat ik niet besta. Waardoor iedereen nog altijd, als vanzelf, op die eerste plaats komt. Dat dat me destijds heel aantrekkelijk maakte, is gebleken. Echter nu die iedereen allang zijn of haar eigen weg is gegaan – omdat de levens van iedereen dat klaarblijkelijk doen – ben ik een nodeloos object geworden dat eerder in de weg staat, dan dat het aantrekkelijk is. Dit wordt bekrachtigd door het tijdperk van ieder…
Mij niet gezien
03 november 2026
1) Met handen en voeten vastgeketend aan shit. Vanaf de geboorte, waarschijnlijk eerder. (Niet dat dat gezien wordt.) 2) Zonder die handen en voeten is beschermen tegen nog meer vuil vrijwel onmogelijk. (Niet dat dat gezien wordt.) 3) Het om moeten komen – in dat vuil – is dus onvermijdelijk. (Niet dat dat gezien wordt.) 4) En dat er dan toch een leven bestaat dat, zelfs als het vuil voorbij dat leven reikt, weigert om om te komen. (Niet dat dat gezien wordt.) Mensen kijken niet, mensen denken niet. Daar doen ze hun voordeel mee. Dus wie ben ik om…
Voordelig feestje
Het is bijna zover; het driejarig jubileum zal losbarsten, want net als elk jubileum verdiend ook dit jubileum aandacht. Te meer omdat dit jubileum gebukt gaat onder het grote vriendelijke vergeten. Niet via mij uiteraard; ik ben niet van het vergeten, bovendien ben ik niet vriendelijk. Het is dat dit jubileum door vrijwel alle anderen – vriendelijk of niet – vergeten wordt. Maar voor dat u denkt dat ik treur, nee, verre van. Ik lig namelijk niet alleen in de Morpheus’ armen, ik waan me zelfs in de armen van Yesilgöz; ik heb weliswaar geen nareis, maar wel voordeel op…
Scroll naar boven